I fotspora til setesdølane – Langelands mølle til Reiersdal
![Gamle setesdalsvegen ved Mølla 7. april 2024. Bak t.h. skimtar me Riksveg 9. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/08/Gamle-setesdalsvegen-Reiersdal-Molla-070424-6-1024x484.jpg)
Frå Langelands mølle til Reiersdal i Øvrebø gjekk den gamle setesdalsvegen på vestsida av Langåna, der Riksveg 9 i dag går på austsida. «Mølla» er den idylliske eigedomen me ser på høgre hand ved søre enden av Langevatn, på veg sørover på Riksveg 9 mot Kristiansand. Her går riksvegen over Langåna på ei lita bru, […]
Gamle setesdalsvegen – Moen
![Gamlevegen langs Stigahyl 20. juni 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/08/Setesdalsvegen-gml.-Byklestigen-200624-5-2-1024x512.jpg)
Den første køyrevegen forbi Moen, under Byklestigen, kom i 1879. Postvegen, den første ordentlege køyrevegen for hest og kjerre oppover i Setesdal, blei ferdig til Valle kyrkje i 1844–1846. Men der stoppa arbeidet opp. Folk i øvre delen av Valle og heile Bykle måtte framleis bruke kløvhest for å frakte varer. Det var veldig tungvint. […]
I fotspora til setesdølane – Vassåsdalen i Øvrebø
![Gamle setesdalsvegen i Vassåsdalen 15. august 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/08/Setesdalsvegen-gml.-Vassasdalen-Skarpengland-150824-3-2-1024x512.jpg)
I Vassåsdalen, den lange bakken frå Skarpengland oppover mot Sandripheia i Øvrebø, ligg to sløyfer av den gamle setesdalsvegen att langs bekken på austsida av Riksveg 9. Køyreveg for hest og vogn oppover i Setesdal kom på første halvdel av 1840-talet. Frå Kristiansand og nordover blei det bygd køyreveg noko tidlegare. Nordover frå Skarpengland kom […]
Gamle setesdalsvegen – Svåa
![Gamle setesdalsvegen rundt Svåa 7. mai 2024. Utsikt mot Bykle kyrkjebygd. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/08/Setesdalsvegen-gml.-Svaa-Bykle-070524-12-1024x512.jpg)
Den første køyrevegen kom rundt Svåa i Bykle i 1879. Postvegen, den første ordentlege køyrevegen for hest og kjerre oppover i Setesdal, blei ferdig til Valle kyrkje i 1844–1846. Men der stoppa arbeidet opp. Folk i øvre delen av Valle og heile Bykle måtte framleis bruke kløvhest for å frakte varer. Det var veldig tungvint. […]
Postvegen – Kristiansand
![Storebekk med gamle brukar på kvar side. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/05/Moldkleiv-brukar-290523-1024x553.jpg)
Postvegen var det setesdølane kalla den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) frå Kristiansand og oppover i Setesdal (Den Sætherdalske hovedvei). Dette er ei peikarside (ei lenkeside), med lenker til alle artiklane på Setesdalssida som omtaler Postvegen gjennom Kristiansand. I byen er det nok meir vanleg å tale om den gamle setesdalsvegen. Det er mest oversiktleg for meg å bruke det […]
Postvegen – Vennesla
![Linbekk steinkvelvbru 26. mars 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/03/Linbekkbrua-Reiersdal-260324-1024x581.jpg)
Postvegen var det setesdølane kalla den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) frå Kristiansand og oppover i Setesdal (Den Sætherdalske hovedvei). Dette er ei peikarside (ei lenkeside), med lenker til dei stykka på Setesdalssida som omtaler Postvegen gjennom Vennesla. Her sør for Setesdal er det truleg meir vanleg å omtale vegen som «gamle setesdalsvegen» eller «byvegen». For mitt føremål er det […]
Postvegen Kristiansand–Bykle
![](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/01/Postvegen-Flarenden-101119-1-2-2-1024x364.jpg)
Postvegen var det ein kalla den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) frå Kristiansand og oppover i Setesdal (Den Sætherdalske hovedvei). Artikkelen her er ei peikarside (ei lenkeside), med lenker til alle artiklane på Setesdalssida som omtalar Postvegen. Det er meininga – eller kanskje meir realistisk sagt draumen – at artiklane til slutt skal dekke heile vegstykket frå starten i Kristiansand […]
Postvegen – Evje og Hornnes
![Den gamle vegen med steinmurar i Brennevinskleiva. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/01/Postvegen-Kjetsa-170721-1-1024x512.jpg)
Postvegen var det ein kalla den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) frå Kristiansand og oppover i Setesdal (Den Sætherdalske hovedvei). Artikkelen her er ei peikarside (ei lenkeside), med lenker til alle artiklane på Setesdalssida som omtaler Postvegen gjennom Evje og Hornnes. Det vil seie gjennom Hornnes, for Postvegen går heile tida på vestsida av Otra på dette strekket. Det er […]
Postvegen – Bykle
![Steinmurar etter den gamle vegen i skogen på Bjørnarå. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/08/Postvegen-Bjornara-190520-2-2-2-1024x593.jpg)
Postvegen var det ein kalla den første ordentlege køyrevegen (kjerrevegen) frå Kristiansand og oppover i Setesdal (Den Sætherdalske hovedvei). Sida her er ei peikarside (ei lenkeside), med lenker til alle artiklane på Setesdalssida som omtalar Postvegen i Bykle. Vegen her kunne nok like gjerne kallast «gamle setesdalsvegen», for Postvegen stogga ved Valle kyrkje. Det gjekk mest 100 år før […]
I fotspora til setesdølane – Skottedalskleiva
![Skottedalskleiva opp frå garden Skottedal 18. juli 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/07/Skottedalskleiva-Ovrebo-180724-1-1024x495.jpg)
Skottedalskleiva var ein lang og vidgjeten bakke på den første kjerrevegen nordover frå Kristiansand, i heia mellom Mosby i Kristiansand og Homstean i Øvrebø. Ein eldre køyreveg i kleiva blei bygd rundt 1832. Attgrodde restar av denne første vegen kan me framleis finne på austsida (nedsida) av kleiva slik ho ser ut i dag. Stykket […]
Postvegen – Dåsneset ved Einang
![Mur etter køyrevegen frå 1873 på Dåsneset 20. juni 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/06/Postvegen-Dasneset-Valle-200624-1024x432.jpg)
Nord-vest for Einang ligg i fin, gamal vegsløyfe etter den første køyrevegen skjult inne i skogen på vestsida av Riksveg 9. Like nord for Einang møtest alle generasjonar veg, er det sagt i den store boka om Postvegen og Riksveg 9. Dette er såleis eit veldig spennande område å kikke etter gamle vegspor i, for […]
Postvegen – Hestekleiva, Skomemoen
![Gamal vegmur på Skomemoen. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/04/Postvegen-Skomemoen-110424-1024x512.jpg)
Mellom Storstraumen og Skomåne, på Skomemoen, ser me ein fin steinmur etter Postvegen på oppsida av Riksveg 9. Postvegen var den første ordentlege køyrevegen for hest og vogn i Setesdal. Han kom forbi Skomemoen rundt 1842. Den som truleg kjenner historia bak Postvegen aller best, Leonhard Jansen, meiner det var her den berykta Hestekleiva låg. […]
Postvegen – Moi
![Gamlevegen på Moismoan. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/04/Postvegen-Moismoan-Moi-160424-1-2-1024x451.jpg)
På Moi i Bygland kan me følge den gamle Postvegen i fleire kilometer gjennom skogen. «Postvegen» blei han kalla, den første ordentlege køyrevegen i Setesdal. Han var køyrbar med hest og vogn fram til Valle i 1844, og heilt ferdig i 1846. Han blei formelt avlevert i 1847. Vegane før dette var for gåande og […]
I fotspora til setesdølane: Helveteskleiva ved Langevatn
![Svære, gamle vegmurar i den nordre delen av Helveteskleiva 30. mars 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/03/Helveteskleiva-nordre-del-gml-setesdalsveg-Langevatn-300324-3-1024x512.jpg)
Helveteskleiva var ein bratt bakke på den første køyrevegen frå Kristiansand oppover mot Setesdal, på vestsida av Langevatn, i Hægeland. Kleiva er mellom Neset i sør og Bjordalen ved avkøyringa til Åmdal lenger nord. Vegen her gjekk høgt over ein «avgrunn» ned mot Langevatn. Reiersdalskleiva sør for Neset blei bygd i åra 1829–1833. Espelandskleiva nord for Helveteskleiva blei bygd i 1833. […]
Gamle setesdalsvegen mellom Fossåna og Tromyr i Hægeland
![Fossåna bru 27. mars 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/03/Fossana-bru-Eikeland-270324-1024x512.jpg)
Mellom Fossåna og Tromyr på Eikeland i Hægeland, rett vest for Riksveg 9, finn me att eit fint stykke av den første køyrevegen nordover frå Kristiansand mot Setesdal. Det strekket me taler om her, frå sør for Fossåna til over Tromyr i nord, blei bygd 1829–1835. Vegen blei utvida 1845–1847. Over Fossåna måtte det byggjast […]
Straumen – husmannsplassen til ferjemannen
![Dei gamle husmurane på Straumen 23. mars 2024. Me ser nordover mot Skomedal](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/03/Straumen-230324-1024x512.jpg)
Husmannsplassen Straumen kom til i samband med at Postvegen kom opp gjennom Setesdal. Då var det viktig å få til ein ordna overfart over Storstraumen. Plassen ligg 100–200 meter nord for Storstraumen, på austsida av fjorden. Det er på garden Nedre Kvåle sin grunn. Ferjemannen Det blei oppretta ei stilling som ferjemann. Han måtte ha […]
I fotspora til setesdølane: Med Tjønna på Sandripheia
![Den oppmurte gamle setesdalsvegen rett nord for Med Tjønna 9. mars 2024. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/03/Postvegen-Med-Tjonna-Sandripheia-090324-2-2-1024x449.jpg)
Nord for småbruket Med Tjønna på Sandripheia i Øvrebø står ei fin sløyfe av den gamle setesdalsvegen att, godt gøymt inne i skogen på austsida av Riksveg 9. Køyreveg for hest og vogn oppover i Setesdal kom først på 1840-talet. Frå Kristiansand og nordover blei det bygd køyreveg noko tidlegare. Nordover frå Skarpengland kom vegen […]
Gamle Fånekleiva – Bygland
![Når du tek til på spaserturen i Fånekleiva frå parkeringsplassen i sør, ser du ganske tydeleg restane etter den første kleiva frå 1842 rett på oversida av den nye vegen frå 1870. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/03/Fanekleiva-gml.-080324-2-1024x483.jpg)
Fånekleiva – turløypa som me er så glade i – er bygd i 1842. Etter eit svært steinras i 1870 blei den nedste delen øydelagt, og kleiva her lagt om. Fånekleiva var eitt av dei vanskelegaste partia på Postvegen, kjerrevegen som blei bygd oppover i Setesdal først på 1840-talet. «Det franske prinsipp» På den tida […]
Postvegen – Flateland bru
![Brukar etter den gamle setesdalsvegen på Flateland 21. november 2023. Vinterfoto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/01/Flateland-postveg-brukar-211123-1024x512.jpg)
Køyreveg nordover frå Valle til Bykle kom først på 1870-talet. Flateland bru blei bygd om lag 1873. Den første ordentlege køyrevegen i Setesdal var køyrbar med hest og kjerre fram til Valle i 1844, og heilt ferdig i 1846. Han blei formelt avlevert i 1847. «Postvegen» var han kalla. «Naturleg nok tok det ikkje lang […]
Postvegen – Brennevinskleiva
![Den gamle vegen med steinmurar i Brennevinskleiva. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2024/01/Postvegen-Kjetsa-170721-1-1024x512.jpg)
Fleire stader på Kjetså i Hornnes, mellom anna i Brennevinskleiva, er det tydelege spor etter den gamle Postvegen. Det var den aller første ordentlege køyrevegen oppover i Setesdal. Vegen forbi Kjetså blei bygt rundt 1840, og Postvegen var farbar til Valle i 1844. Rundt 2021 var det ei stor skogsdrift på Kjetså. Då kom denne såkalla «Brennevinskleiva» på den […]
Postvegen – Lauvdalsodden
![Riksveg 9 i Lauvdalssvingen, med Postvegen til venstre oppover i skogen. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/12/Postvegen-Lauvdalsodden-171223-1-1024x512.jpg)
På Lauvdalsodden i Bygland gjekk Postvegen, den første ordentlege kjerrevegen i Setesdal, på oversida av dagens Riksveg 9. Det er framleis godt synlege spor etter den gamle vegen. Det var rundt 1842 Postvegen kom hit. Men før dette hadde folk sjølvsagt også kontakt med kvarandre mellom gardane. Av gamle kart går det fram at det […]
Postvegen – Fosslid
![Vegen forbi Fosslid 24. august 2023. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/12/Postvegen-Fosslid-240823-2-1024x512.jpg)
Like etter Reiårsfossen på veg nordover, ved rasteplassen på Riksveg 9, svingar den gamle Postvegen seg av mot venstre, går opp Kleivi og forbi Fosslid. Postvegen var den første ordentlege kjerrevegen oppover i Setesdal. I dag er Fosslid fritidseigedom. På 1800-talet var han husmannsplass. Først i 1923 blei eigedomen skyldsett med eige bruksnummer. Her stod […]
Postvegen – Ose nord
![Den gamle Postvegen i skogen ovanfor Riksveg 9 med Ose sentrum bak i biletet. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/12/Postvegen-Ose-nord-211123-1024x479.jpg)
Rett nord for butikken på Ose, godt gøymt i skogen ovanfor Riksveg 9, er det framleis tydelege spor etter Postvegen, den første ordentlege kjerrevegen oppover i Setesdal. Etter å ha kome forbi Storstoga svinga Postvegen opp det som i dag er starten på skogsbilvegen oppover mot Reiårsvatn. Ved den første skarpe svingen, om lag der […]
Postvegen – Storstraumen
![Gamle postvegmurar ved STraumen, på austsida av Storstraumen. Foto:](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/12/Postvegen-Straumen-120717-2-1024x478.jpg)
Me kan sjå tydelege spor etter Postvegen, den første ordentlege køyrevegen oppover i Setesdal, på både austsida og vestsida av Storstraumen i Bygland. Postvegen blei bygd oppover i dalen først på 1840-talet. Det var den første vegen der ein kunne kome fram med vogn eller kjerre med hjul. Etter å ha passert Urdviki, og krysset […]
Postvegen – Vrongevje
![Gamal steinmur etter Postvegen ved Vrongeve. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/11/Postvegen-Vrongevje-151023-2-1024x573.jpg)
Ved Vrongevje, på grensa mellom Moi og Tveit i Bygland, er det framleis tydelege spor etter Postvegen, den første ordentlege kjerrevegen oppover i Setesdal. Forbi Moi gjekk Postvegen heile tida på nedsida (nærare Otra) av der Riksveg 9 ligg i dag. Då vegen nærma seg Vrongevje, svinga han seg opp mot dagens veg for å […]
Postvegen – Einang
![Den gamle vegen ved Einang 15. oktober 2023. Foto.](https://setesdalssida.no/wp-content/uploads/2023/10/Postvegen-Einang-151023-2-1024x473.jpg)
Rett nord-vest for Einang kan me framleis finne igjen ei lang sløyfe av den første køyrevegen mellom Valle og Bykle. Postvegen – den første ordentlege køyrevegen for hest og kjerre oppover i Setesdal – stod ferdig fram til Valle kyrkje i 1846. Vidare nordover til Bykle var det framleis ikkje køyrbar veg. Først i 1865 blei […]