Kvernhuset ved Kvernåna på Austad
Gardsbruka Ekron og Dalen på Søndre Austad hadde kvern saman. Det fine kvernhuset står framleis langs Kvernåna. Reidar Vollen gjer greie for kvernene på Austad i Bygland gard og ætt (bind II, utgjeve av Bygland kommune, 2005, s. 27–28). Alt i 1614 nemner kjeldene ei gamal kvern på Nordre Austad. Me kan kanskje då gå […]
Kverntufta på Stigemo
I Kvernhusbekken på Stigemo i Bygland finn me framleis spor etter kverna til husmennene på plassen. Stigemo ligg nokre hundre meter sør for Storstraumen, på vestsida av fjorden. Her var det to husmannsplassar, Stigemo søndre og Stigemo nordre. Den første plassen blei rydda rundt 1804 og den andre i 1830-åra. Det budde folk på staden […]
Kverntufta under Håtveitfossen
Under den svære Håtveitfossen mellom Vikstøl og Håtveit aust i Evje var ei kvern i bruk heilt til 1950-talet. I dag er berre ruinen attende. Det er høgt frå toppen av fossen ned til staden der kverna stod, på austsida av åna. Vassdraget blei regulert sist på 1950-talet. Men før den tid var det stor […]
Kvernspor langs Hånsbekkjen i Åseral
Langs Hånsbekkjen mellom Handeland og Nesland i Åseral stod to kverner. I dag er berre ruinane attende. Handeland og Nesland er to gardar ved Handelandsvatnet i Åseral. Om du køyrer frå Kylland mot Flystveit kjem du forbi her. Hånsbekkjen renn mellom dei to gardane og ut i Handelandsvatnet frå nord. Handelandkverna Litt oppover i bekken, […]
Ramselikverna frå Øvre Dåsvatn
Kvernhuset frå Ramselia på Øvre Dåsvatn står i dag på Evje og Hornnes museum på Fennefoss. Kring 1855 rydda Asbjørn Madsson Åknes (f. ca. 1824) ein husmannsplass for familien i Ramselia på Øvre Dåsvatn. Det er øvst i Dåsvannsdalen i Hornnes. Staden er like innforbi kraftverket, om du er litt kjend i området. Husmannsplassen høyrde […]
Nistog-kverna på Rygnestad
Rygnestad-gardane hadde kvernhusa sine i Rygnestadåne. Berre Nistog si kvern står att i dag. Eit unnatak var kverna til Nordstog, som stod i bekken som renn ned sør for husa der. Det er like vest for Rygnestadtunet. Alfred Ryningen gjer nærare greie for kvernene på Rygnestad i gards- og ættesoga for Valle (bind VI, utgjeve […]
Kvernspor langs Faråne i Hylestad
Langs Faråne i Hylestad hadde gardane Brokke, Berg og Haugeland kverner. Berre eitt kvernhus står att i dag. Kvernene stod på nordsida av elva, på Brokke-sida. For Brokke sin del er det i kjeldene nemnt «kverner til husbruk» frå 1661. Truleg har garden hatt kvern også før den tid. Brokke var ein storgard og det […]
Kvernhuset på Iveland og Vegusdal bygdemuseum
Det gamle kvernhuset på Iveland og Vegusdal bygdemuseum kjem frå garden Hovland i Hovlandsdalen i Vegusdal. Hovland høyrde i gamal tid til Vegusdal kommune. I nyare tid (1967) blei Vegusdal ein del av storkommunen Birkenes. Frå 2019, etter ei grensejustering, høyrer garden til i Evje og Hornnes kommune. Det var gardsbruket Der Vest (gnr. 130, […]
Dei to kvernhusa i Trydalsbekken
I Trydalsbekken som renn ut av Trydalstjønna i Bykle står to ærverdige gamle kvernhus. Det øvste ligg like nedanfor krysset Riksveg 9/Trydalsvegen (den gamle setesdalsvegen). Det høyrer til Stigamoen-Nordstog (Moen), står det på registreringskortet i SEFRAK-registeret. Nordstog er for lenge sidan opphøyrt som eige bruk og slege saman med Der inne (gnr. 17, bnr. 1) […]
To fine kvernhus i Kåvåne
Godt skjult i eit juv på nedsida av Riksveg 9 ved Kåvåne i Hylestad står to gamle, fine kvernhus og minnar om ei tid som er forbi. Dei to kvernhusa høyrer til Nomeland (gnr. 64 i Valle kommune). Retten til å male her hadde dei kjøpt frå bøndene på Uppstad i gamal tid, skriv Alfred […]
Kvernhusa langs Bjørnaråni
Langs Bjørnaråni heilt sør i Bykle står to fine kvernhus. Kvernhusa står på nordsida av elva, langs den gamle støylsvegen, eit stykke oppover i lia. Dei er avmerka på kart i SEFRAK-registeret. Les også: Kornet frå åkeren til kverna Der heime Det fyrste ein kjem til nedanfrå er kvernhuset til Der heime (Bjørnarå, bnr. 2). […]